donderdag 30 mei 2013

Mutaties

Gisteren hebben we een drukke dag gehad. Het was niet eens een hele moeilijke beslissing, maar ik denk wel de beste die we tot nu toe genomen hebben.

Eergisteren hoorde ik van Sudeep dat er misschien veranderingen waren in de layout van de bioscoop. Zo zou de ingang niet meer op onze verdieping komen, zoals wel eerder was afgesproken. Daarom zijn we op onderzoek uitgegaan.

Al snel kwamen we er achter dat de bioscoop halverwege de bouw de layout hebben veranderd. Ze zijn nu van plan op zowel de 7e als 8e verdieping een ingang en een uitgang te maken. Voor ons houdt dit in dat we waarschijnlijk tot 50% minder voetverkeer op onze verdieping hebben. Iets waar wij het juist van moeten hebben. Daarnaast komt op onze verdieping een koffiebar en een kantoorruimte van de bioscoop. Niet iets dat veel bezoekers gaat trekken, verwacht ik.

Maar er zijn meer dingen aan het winkelcentrum die me de laatste tijd tegen zijn gaan staan. Zo gaat de roltrap maar tot de 6e verdieping. Als je bij ons wilt komen, moet je met de lift of trap. Aan de bouw van het restaurant en de biertuin op de verdiepingen boven ons zijn ze nog niet eens begonnen. Ook de bouw van de bioscoop lijkt vertraging op te lopen. Voordat het winkelcentrum volledig operationeel is, zijn we denk ik een jaar verder. Maar ook simpele dingen als de afwatering in de kelder. Daar is gewoon niet aan gedacht. Eén flinke regenbui en het onderste parkeerdek staat een week blank.

Daarom hebben we gisteren direct na ons bezoek aan Civil Trade Centre en afspraak gemaakt met de directeur van Civil Mall. Civil Mall is het enige winkelcentrum in Kathmandu dat de grote toeloop van bezoekers van het begin vast heeft weten te houden. Al 5 jaar is dit het drukst bezochte winkelcentrum en het lijkt erop dat het dat nog wel even zal blijven ook. En nog een pluspuntje: laten ze nou toch nog 500 vierkante meter aan winkelruimte over hebben!

Na het eerste verkennende gesprek van gisteren hebben we zondag een nieuwe afspraak. Met een beetje geluk kunnen we dat direct het contract ondertekenen en het contract bij Civil Trade Centre opzeggen. Het is een gigantische (en vrij plotselinge) verandering, maar ik ben er zo blij mee!

woensdag 29 mei 2013

Uitdaging

Zaken doen in Nepal lijkt het meest op hordelopen. Met een blinddoek om. Door een mijnenveld. Als je denkt dat het net lekker gaat, staat het volgende obstakel recht voor je neus. Klaar om je onderuit te halen.

De laatste weken zijn we druk bezig geweest met het zoeken naar investeerders. Dat lijkt nu eindelijk gelukt. Met Sudeep lijken we een betrouwbare Nepalese partner gevonden te hebben. Hij zal een stuk land ter beschikking stellen aan de bank als onderpand, zodat we daarop de benodigde lening van de bank af kunnen  sluiten. Het is nu nog wachten op het papierwerk, maar dan kunnen we onze aanvraag indienen. We hebben goede hoop dat het gaat lukken.

We waren opgelucht dat we eindelijk dit hoofdstuk af konden gaan sluiten en ons echt op onze zaak konden gaan richten. Op naar de volgende horde. Afgelopen week is Sudeep echter naar het winkelcentrum geweest en heeft daar met wat mensen gepraat. Een security guard wist hem te vertellen dat de ingang van de bioscoop niet op de 8e (onze) verdieping komt, maar op de 7e verdieping. Hierdoor zouden wij wekelijks duizenden passanten mislopen.

Wat mij het meest frustreert is dat ik hier nog expliciet naar gevraagd heb. Op de tekeningen van het gebouw stond de 'box office' ook op de 7e verdieping ingetekend, maar de manager van het winkelcentrum verzekerde mij dat deze een verdieping hoger zou komen. Als deze nu toch op de 7e komt, wordt het de derde keer dat ik er door het winkelcentrum bij genaaid wordt.

Het verhaal is nog niet bevestigd door de leiding van het winkelcentrum. Het was immers maar een security guard van wie we het gehoord hebben. Daarom gaan we vandaag eerst naar het winkelcentrum toe om verhaal te halen. Ik ben erg benieuwd wat ze te zeggen hebben.

dinsdag 21 mei 2013

Update

Ik bedacht me net dat het alweer even geleden is sinds ik een blog heb geschreven... Daarom hierbij een update over alles!

Allereerst het geld... We hebben twee weken geleden een partner gevonden die het onderpand voor de banklening kan leveren, Nima. Dat is goed nieuws, ware het niet dat ik een raar onderbuik gevoel van de man krijg. Ik weet niet waardoor het komt; zijn gebrekkige Engels, zijn terughoudendheid om dingen in een contract vast te leggen, zijn notoire Nepalese manier van afspraken nakomen (niet) of omdat hij me gewoon echt probeert te naaien.

Omdat we Nima toch echt nodig hadden, heb ik toch maar een afspraak voor ons beide gemaakt met de NIC Bank hier in Nepal. We zouden een gesprek hebben over ons project en meteen even naar het onderpand kijken. Toen ik echter netjes 10 minuten te vroeg op de bank was en hem belde, bleek meneer nog thuis te zitten aan de andere kant van de stad. Iets met een uitgelopen afspraak en of ik het gesprek maar kon doen en hem daarna kon bellen.

Eigenlijk was dit een geluk bij een ongeluk. De avond daarvoor kreeg ik namelijk een telefoontje van Sudeep, een lokale ondernemer die ik al vanaf mijn eerste jaar hier ken. Hij heeft een fotozaak waar ik met enige regelmaat kom om dingen te printen. In die hoedanigheid weet hij ook het één en ander over ons project en is de afgelopen maanden steeds meer geïnteresseerd geworden. Hij belde me met de mededeling dat zijn vader een stuk land had en dat we dat ook als onderpand mochten gebruiken voor de lening.

Dus dag Nima, hallo Sudeep! Het gesprek op de bank ging redelijk. Ze hadden nog veel vragen over ons project. Toen we in de middag echter Sudeep's land in een buitenwijk van Kathmandu hadden bekeken, werd de man van de bank een stuk vrolijker! We moeten nu een hele stapel documenten verzamelen en die bij de bank aanleveren. Daarna krijgen we binnen twee weken een besluit of we de complete lening krijgen. Ik verwacht dat dit wel gaat lukken, aangezien in Nepal een goed onderpand vele malen belangrijker is dan een goed ondernemingsplan. En om nog wat zekerder van een goed eindresultaat te zijn, hebben we bij nog drie banken eenzelfde procedure lopen.

Dan de bouw. Ze zijn begonnen! Het winkelcentrum is bezig om alle muren die wij niet nodig hebben af te breken. Daarmee zijn ze bijna klaar en aanstaande donderdag gaat onze eigen architect ook met het werk beginnen. Ze verwachten in totaal 10 weken nodig te hebben om alles helemaal af te krijgen. Dat zou neerkomen op de tweede week van juli. Daarna moeten wij als beesten aan het werk om de inboedel erin te krijgen en ik hoop dat het laatste weekend van juli voor het eerst open te kunnen. Het streven is om op vrijdag 26 juli open te gaan.


zondag 12 mei 2013

Discriminatie

Ik ben een neger. In Alabama. In de tijd van de katoenindustrie. Nou ja... Misschien is dat wat overdreven, maar gediscrimineerd wordt ik zeker!

Nepalezen zijn als volk lief. Fantastische mensen. Maar individueel zijn ze slim genoeg om ergens een slaatje uit te slaan. Het hebben van een wit gezicht is hier daarom zeker een nadeel. Want wit gezicht = rijk! Dat ik in bepaalde wijken de bedelaars van me af moet slaan is nog tot daar aan toe. Maar het gebeurt net zo hard (zo niet harder) in winkels.

Het is soms echt ernstig. Samen met Uttam heb ik regelmatig de proef op de som genomen. Als we iets nodig hebben ga ik de winkel in, kijk wat rond en vraag om de prijs. Een tijdje later gaat Uttam naar binnen en vraagt om precies hetzelfde. De verschillen zijn schrikbarend! Prijsverschillen van 50% zijn compleet normaal. Maar ook verschillen tot +200% zijn hier echt geen uitzondering.

Het ergste zijn de taxichauffeurs. Als Uttam naar de prijs vraagt van Samakushi (waar wij wonen) naar bijvoorbeeld het centrum, moet hij ongeveer 200 Rs betalen. Als ik echter voor precies dezelfde rit mijn witte gezicht de auto insteek om de onderhandelingen aan te gaan is de absolute minimumprijs 300 Rs. Maar 500 Rs ("En geen cent minder!") heb ik ook al gehoord.

Dat gaat nog wat worden als we de apparatuur voor onze lasergame-arena moeten gaan kopen. Ik denk dat ik Uttam en Sunil heel duidelijk uit moet gaan leggen wat we precies nodig hebben en wat dat mag gaan kosten. Ik weet ik ieder geval zeker dat als ik mee ga winkelen, we niet binnen ons budget blijven...

donderdag 9 mei 2013

The S-word: part II

Nadat we door nog een handvol banken erop gewezen zijn dat een onderpand in Nepal echt bittere noodzaak is, zijn we van strategie veranderd. We zijn daarom op zoek naar een betrouwbare partner die het onderpand kan leveren!

We hopen dus iemand te vinden die een stuk land heeft en dit aan ons kan 'uitlenen' als onderpand. In ruil daarvoor krijgt hij een bepaald percentage aandelen. Nu hebben we al zo iemand gevonden, maar wil deze graag 50% van de aandelen. En of hij geheel te vertrouwen is, blijft ook nog de vraag.

We zoeken dus nog even verder tot we a) een betrouwbare partner hebben gevonden en/of b) iemand die het voor een lager percentage wil doen. Al met al blijven het spannende tijden, maar we gaan nog steeds vooruit!

maandag 6 mei 2013

The S-word

Binnen een kleine 24 uur hebben we al met meer dan 5 banken gesproken. Zoals verwacht zeggen ze allemaal iets anders. Soms spreken ze elkaar gewoonweg tegen. Maar over één ding zijn ze het wel eens: the s-word.

Iemand te spreken krijgen bij de bank is helemaal niet zo moeilijk. Afgelopen vrijdag heb ik een rondje gebeld, maar ik had net zo goed gewoon naar binnen kunnen stappen. Dat had waarschijnlijk hetzelfde resultaat opgeleverd.

We kregen een jonge bankmedewerker te spreken. Ik schat dat hij zo'n beetje van mijn leeftijd was. Hij heeft gestudeerd in de VS en Australië, wat mij veel tijd scheelde met het uitleggen wat lasergamen nou eigenlijk is. Hij was namelijk al groot fan. Hij vond het een prachtig idee van ons om de eerste lasergamearena van het land op te zetten. De eerste klant is in ieder geval al binnen!

Maar dan de financiering van het hele plan. We hebben hem verteld wat we allemaal van plan waren en wat we berekend hadden. Hij stelde intelligente vragen over ons businessmodel, hoe we aan alle getallen kwamen en wat onze verwachtingen voor de toekomst waren. Gelukkig was hij het met mij eens dat de getallen klopten. Maar toen kwam deel twee van het verhaal: the s-word.

Om te bepalen of een project een lening in Nepal krijgt, kijken ze hier naar twee aspecten. De eerste is de levensvatbaarheid van het project. Dat was gelukkig oké. Het tweede aspect, the s-word, is security. Security is niets anders dan een onderpand. Al heb je nog zo'n fantastisch project, je hebt hier ter alle tijden een onderpand nodig. Wij willen graag onze zaak en de apparatuur als onderpand geven, maar een onderpand hier heeft vrijwel altijd de vorm van een stuk land of een gebouw. Beide iets dat wij niet hebben. Hij zou erg zijn best gaan doen om te kijken of we iets anders als onderpand op mochten voeren, 'but let me be frank with you. You won't get a loan from this bank, not matter how much I'd like for you to have one.'

Hij vervolgde met uit te leggen dat het Nepalese bankwezen is erg conservatief (en zijn bank in het bijzonder). Iets waar ze in Europa misschien nog iets van kunnen leren, maar momenteel voor mij uitermate frustrerend. Bij de vijf banken die volgenden kregen we eigenlijk hetzelfde verhaal te horen. Security, security, security. De percentages verschilden wel. Sommigen vroegen maar een onderpand voor 50% van het geleende bedrag, anderen 180 tot zelfs 200% (!).

Dit gaat nog een lang verhaal worden. We zullen veel alternatieven moeten gaan verzinnen en hopen dat één van de banken tocht hapt.

zondag 5 mei 2013

De bank

'De bank' als begrip vind ik fascinerend. Gezien het feit dat iedereen zijn zuurverdiende geld er stalt, zouden het bijzonder betrouwbare instanties moeten zijn. De afgelopen jaren is in Europa echter wel anders gebleken. Ik ben daarom ook helemaal benieuwd wat mij hier in Nepal te wachten staat bij 'de bank'.

Komende week gaan we er in ieder geval een heleboel bezoeken. Op Wikipedia (waar die pagina allemaal al niet goed voor is) heb ik zowaar een lijst gevonden met Nepalese banken. Een ideaal uitgangspunt voor iemand die nieuw is in het Nepalese bankwezen en eigenlijk niet zo goed weet waar hij moet beginnen.

Tot mijn verbazing telt dit land niet minder dan 22 commerciële banken. Ik heb me voorgenomen mijzelf de komende tijd vooral op deze lijst te concentreren. Naast de commerciële banken staat er op de wiki namelijk ook nog een bijzonder lange lijst met ontwikkelingsbanken, commerciële bedrijven en microkredieten.

Afgelopen vrijdag heb ik de computer aangeslingerd en ben ik de banken eens op internet gaan opzoeken. Gelukkig hebben ze allemaal een website met (hier en daar wat summiere) aanvullende informatie. Via een aantal websites heb ik ook een email verstuurd, maar het begrip email is nog niet geïntegreerd in het Nepalese zakenleven. Er wordt in ieder geval niet op gereageerd. Gelukkig stonden er ook op elke website telefoonnummers, dus kon ik weer mooi aan mijn telefoonfobie gaan werken.

De telefoons worden standaard opgenomen door een vrouw die volgens mij in de lobby van de bank werkt. Ze spreken over het algemeen bijzonder beroerd Engels, maar verstaan wel de woorden 'corporate', 'business' en 'loan'. Als ze die eenmaal aan elkaar hebben verbonden, kom je gelukkig wel bij de goede afdeling uit. Dat wil echter niet zeggen dat ze daar ook beter Engels spreken. Zeker drie bankmedewerkers hebben de telefoon erop gegooid, omdat ze volgens mij een beetje bang werden van mijn Engels en hun gebrek hieraan. Ergens ook wel grappig.

Ik ben er wel in geslaagd met 9 van de 22 banken een afspraak te maken. Een stuk of 6 banken namen niet op en de rest had geen zin in mijn verhaal.

Morgen gaan we de banken ook daadwerkelijk bezoeken. Ik ben erg benieuwd hoe dat gaat. Ik verwacht dat ze allemaal braaf naar ons verhaal zullen luisteren, beloven alles met hun superieuren te zullen spreken om vervolgens nooit meer contact op te nemen. Maar misschien verrassen ze me ook wel in positieve zin. De tijd zal het leren. Ik laat het jullie morgen weten!